26 september 1345 was de slag bij Stavoren. Een aantal achterneven namen deel aan de slag waaronder Willem IV van Holland die sneuvelde en Jan de Beaumont. Hierbij de namen die ik heb gevonden in mijn stamboom en een beschrijving van de slag,

 De Slag bij Warns was een veldslag in de Fries-Hollandse oorlogen tussen graaf Willem IV van Holland en de Friezen op 26 september 1345. Ze eindigde met een overwinning voor de Friezen en de dood van de graaf. Voor een gedeelte van de Friezen is de jaarlijkse herdenking van de slag belangrijk. Er wordt ook wel gesproken van de Slag bij Stavoren, wat correcter is, aangezien Warns niet genoemd wordt in de historische bronnen.

Bij de slag van Stavoren namen ook een aantal bloedverwanten, die in onze stamboom voorkomen, deel:

WILLEM VAN HOLLAND IV Opperbevelhebber (Koos' Achter-achter-achterneef, 22 gen. verwijderd) gesneuveld. Willem heeft deelgenomen aan veel veldslagen. Zie beschrijving hieronder.

JAN VAN BEAUMONT bevelhebber (Koos' Achter-achterneef, 23 gen. verwijderd) deelgenomen aan het gevecht. Jan heeft deelgenomen aan veel veldslagen, Zie beschrijving hieronder.

graaf Jan van Montfoort I (Koos' 5 maal achter-neef, 19 gen. verwijderd) gesneuveld

Heer van Nesse Willem van Montfoort (Koos' 5 maal achter-neef, 19 gen. verwijderd) gesneuveld

Hendrik de Rover van Montfoort  (Koos' 6 maal achter-neef, 18 gen. verwijderd) deelgenomen aan het gevecht

Rasse DE MONTIGNY DE ST CHRISTOPHE (grootvader van vrouw van achter achter achter neef, 22 generaties verwijderd) gesmeuveld.

Achtergrond

Binnen het Heilige Roomse Rijk hadden de Friese gebieden een ontwikkeling doorgemaakt naar zelfstandigheid, de zogenaamde Friese Vrijheid. Deze ontwikkeling was het sterkst ten oosten van de Lauwers. In de tegenwoordige provincie Friesland werd nog tot ver in de 13e eeuw een vorm van grafelijke heerlijkheid uitgeoefend door de bisschop van Utrecht en de graaf van Holland. De Hollandse graven in die tijd waren uit op meer macht en wilden hun oppergezag claimen door invoering van belastingheffing en algehele controle op de rechtspraak in Friesland.

Aanval

De Hollanders, onder wie ook Willems oom, heer Jan van Beaumont, voeren vanuit Enkhuizen met een vloot de Zuiderzee over en landden bij Stavoren en Laaxum. Ze wilden het Sint-Odulphusklooster bij Stavoren veroveren en gaan gebruiken als vesting. De Hollandse ridders droegen een harnas, maar hadden geen paarden, omdat daarvoor geen ruimte was aan boord van de schepen, die waren volgeladen met werkvolk, bouwmateriaal en voorraden. De troepen van graaf Willem staken het verlaten Laaxum en Warns in brand en trokken op naar Stavoren. Bij Warns werden ze aangevallen door de plaatselijke bevolking. Door hun zware harnassen waren ze geen partij voor de woedende boeren en vissers. De vluchtweg die de ridders kozen, leidde naar het Roode Klif. In het moerassige landschap bij het klif werden de Hollanders verslagen. Ook graaf Willem kwam tijdens de slag om het leven. Toen de troepen van de heer van Beaumont in Stavoren hoorden wat er was gebeurd, vluchtten ze naar de schepen, achtervolgd door de Friezen. Slechts een kleine groep overlevenden kwam in Amsterdam aan.

Tactische missers

De slag werd gekenmerkt door een aantal tactische missers van de Hollanders. Allereerst verdeelden zij hun strijdmacht in tweeën. Willem landde ten noorden van Stavoren en Jan van Beaumont ten zuiden van deze stad. Daarnaast zette Willem de aanval overhaast in zonder op zijn boogschutters te wachten. Met een kleine groep van 500 man bereikte hij het Sint-Odulphusklooster, omdat de Friezen bewust terugweken. Daarna sneden zij Willem echter van de hoofdmacht van zijn troepen af en vernietigden hem. Vervolgens keerden ze zich tegen Willems hoofdmacht die niet kon vluchten, omdat de schepen buitengaats lagen. Toen ook deze troepen waren vernietigd, richtten zij zich tegen Jan van Beaumont. Deze had zich tot dan toe afzijdig gehouden. De Friezen konden hem verslaan omdat hij zijn legerkamp slecht had gekozen met de zee in de rug, zodat zijn leger zich niet kon terugtrekken. De Friezen volgden de Hollanders zelfs tot in het water waar zij ze neersloegen.

Na de slag

De Friese overwinning had tot gevolg dat de Friezen nog zo'n 150 jaar hun zelfstandigheid konden bewaren. Na de Slag bij Warns laaiden de twisten tussen de Schieringers en Vetkopers in alle heftigheid op in de Friese landen tussen Vlie en Wezer. De partijstrijd bereikte een hoogtepunt in de Grote Friese Oorlog (1413-1422).

Keizer Maximiliaan I van het Heilige Roomse Rijk maakte Albrecht van Saksen in 1498 tot gouverneur (potestaat) van Friesland tussen Vlie en Eems. Hiermee kwam er in dit gebied een einde aan het tijdperk van de Friese Vrijheid.

Bijzonderheden over Jan van Beaumont,

ook bekend als Jan van Blois en Jan van Henegouwen (Valenciennes, ca. 1288 – aldaar, 11 maart 1356) was heer van Beaumont, Noordwijk, Gouda, Schoonhoven en Chimay en graaf van Soissons. Zijn gevechten, toernooien en avonturen waren dankbaar materiaal voor kroniekschrijvers als Jean Froissart. Hij was een jongere broer van graaf Willem III van Holland.

heer van Gouda en Schoonhoven ook wel land van Blois

Regeerperiode 1308-1356

Militaire informatie

Slagen/oorlogen

Slag bij Kassel (1328)

Beleg van Utrecht (1345)

Slag bij Warns (1345)

Slag bij Crécy (1346)

Beleg van Calais (1346)

Vader Jan I van Henegouwen

Moeder Filippa van Luxemburg

Geboren 1288

Gestorven 1356

Partner Margaretha van Soissons

Levensloop

Hij was een zoon van graaf Jan I van Henegouwen en Filippa van Luxemburg. Jan I van Henegouwen werd in 1299 als Jan II graaf van Holland en Zeeland. Hij kocht voor zijn zoon Jan de heerlijkheid Beaumont in de Zuidelijke Nederlanden.

Graaf Jan II werd na zijn dood in 1304 opgevolgd door zijn oudste zoon Willem III als graaf van Holland, Zeeland en Henegouwen. Op 21 juni 1308 kreeg Jan van Beaumont van zijn grafelijke broer alle goederen die ontnomen waren aan Gerard van Velsen, Willem van Zanden en Gerard Craaienhout. Hierdoor werd hij heer van Noordwijk en Beverwijk. Op 15 augustus 1308 werd Jan ook heer van Gouda en Schoonhoven. Op 23 juli 1313 werden Noordwijk en Beverwijk verheven tot een hoge heerlijkheid. In 1316 werd hij heer van Tholen. Ook Goes kwam in zijn bezit nadat het ontnomen was aan de familie van Borssele. Zijn belangrijkste residenties waren Beaumont in de Zuidelijke Nederlanden en het kasteel van Schoonhoven in de Noordelijke Nederlanden. In 1340 stichtte hij in Schoonhoven een karmelietenklooster.

Jan huwde Margaretha van Soissons, waardoor hij iure uxoris de titel graaf van Soissons kon voeren. Uit dit huwelijk had hij nakomelingen via zijn dochter Johanna, gravin van Beaumont (geboren in 1323, overleden in december 1350).

Jan verving zijn vaak afwezige broer in het bestuur van Holland. In 1326 leidde hij een expeditie naar Engeland, waardoor koning Eduard II verdreven werd en vervangen door koning Eduard III. In 1340 was hij gedurende een korte tijd regent van Holland en Zeeland voor zijn neef graaf Willem IV. In 1345 leidde hij samen met graaf Willem IV een expeditie naar Friesland. Graaf Willem IV sneuvelde bij Warns en Jan van Beaumont kon ternauwernood aan de Friezen ontkomen. Hij vertrok naar Geertruidenberg, vanwaar hij aanspraken maakte op de successie in de drie graafschappen. De opvolging zou uiteindelijk verlopen via de zuster van graaf Willem IV en Jan van Beaumont verliet Holland. Hij stelde zich in dienst van Frankrijk en vocht in 1346 in de slag bij Crécy. Hier sneuvelde zijn schoonzoon, Lodewijk van Blois. Zijn kleinzoon Jan van Châtillon werd daardoor de erfgenaam van de uitgebreide bezittingen in Holland en Zeeland, o.a. het latere baljuwschap land van Blois. Hierna vertoefde Jan aan het hof van Margaretha van Bourgondië.

Bijzonderheden over Willem IV van Holland

Willem IV (1307 - Stavoren, 26 september 1345) was als Willem IV van Holland graaf van Holland en Zeeland en als Willem II van Henegouwen graaf van Henegouwen. Hij stamde uit het huis Avesnes.

1307-1345

Graaf van Holland Periode 1337-1345

Voorganger Willem III de Goede

Opvolger Margaretha van Henegouwen

Graaf van Henegouwen Periode 1337-1345

Voorganger Willem I de Goede

Opvolger Margaretha van Henegouwen

Vader Willem III van Holland

Moeder Johanna van Valois

Dynastie Huis Avesnes

Afkomst

Veel is er niet over hem bekend. Hij werd in 1308 geboren als tweede zoon van Willem III en Jeanne de Valois. Hij volgde zijn vader Willem III op. Hij staat bekend als Willem de Stoute (Le comte hardi) en moet een moedig ridder zijn geweest. In 1336 trad hij in het huwelijk met Johanna van Brabant in Limburg. Op het moment van zijn dood had hij geen wettige nakomelingen. Hun gemeenschappelijke zoon Willem stierf op jeugdige leeftijd. Willem IV had twee bastaardzonen, Adam van Berwaerde en Johan van Vlissingen.

Hij hield er een dure levensstijl op na, met vele veldtochten die voortkwamen uit het ridderideaal.

Betrokkenheid bij de beginfase Honderdjarige Oorlog

Hij sloot een verbond met zijn zwager Eduard III van Engeland, (getrouwd met Willems jongere zuster Filippa van Henegouwen), die daarop ten strijd trok tegen Frankrijk, wat uit zou groeien tot de Honderdjarige Oorlog. Ondanks aandringen van keizer Lodewijk IV trok Willem echter niet op tegen Frankrijk. Eduard trok hierop plunderend door Henegouwen, waarna Willem zich aansloot bij Filips VI van Frankrijk. Dit verbond duurde echter ook niet lang en Willem had zich alweer aangesloten bij Eduard, nadat de Engelsen de Franse vloot vernietigden in de slag bij Sluis in 1340.

Deelname aan kruistochten

In zijn jonge jaren vocht hij in Spanje en reisde hij ook naar het Heilige Land. Later nam Willem driemaal deel aan de zogenaamde Pruisentochten. Dit waren zomerkruistochten van de Duitse Orde tegen de heidense Litouwers en Pruisen. Hier namen afgevaardigden van de gehele West-Europese adel aan deel. Om deze reizen te financieren, verkocht hij veel privileges aan de steden. Ook nam hij vertegenwoordigers van de steden op in de hof van Holland (raad van Hillegom). De steden groeiden in deze periode uit tot belangrijke machtsfactoren. Zo verleende hij op 7 juni 1340 stadsrechten aan Rotterdam.

Verhouding met Utrecht

Hij had veel invloed op de aanstelling van Jan van Arkel als bisschop van Utrecht. Deze keerde zich tegen hem. Willem voelde zich daarop gedwongen om in 1345 een beleg rondom Utrecht te slaan. De bisschop stemde na acht weken in met een bestand, waarbij de positie van de graaf werd erkend.

Overlijden, Slag bij Warns

 Willem IV van Holland sneuvelt bij Warns.

Van zijn dood tijdens de Slag bij Warns op 26 september 1345 is veel bekend. Samen met zijn oom, Jan van Beaumont, graaf van Soissons, trok hij op naar Friesland, en wel naar Stavoren om daar bij het Sint-Odulphusklooster een sterke vesting te maken. Geharnast, maar zonder paarden, trokken ze brandschattend op. De plaatselijke bevolking had echter een hinderlaag voorbereid en in het moerassige landschap werden de Hollanders verpletterend verslagen. Ook Willem verloor hierbij zijn leven.